Dil ve lehçe karşılaştırması bakımından bir çalışma.

Değerli ırkdaşlarım, çeşitli sitelerden takip ettiğim ve elde edebildiğim bir kısım bilgilerden istifade ederek yaptığım aşağıdaki çalışmamı sizlerle paylaşmak istiyorum. Bilindiği üzere Türkiye Türkçesi Türk dillerinin güney bölümüne, Uygur Türkçesi ise doğu bölümüne gçrmektedir.

Zazaca ve kurmanç ca ise indo-aryan dil grubunun iran-hind ana kolunun iran alt dalının, kuzey batı iran dillerinin ayrı birer bölümüne girmektedir. Dolayısıyla birbirine yakınlığı irani dillerden güney, doğu gibi gruplarına göre daha çoktur. Ancak bu haliyle bile temel sözcükler ve sayılar ile fiiller ele alındığında ne kadarda birbirine uzak olduğu görülmektedir. Oysa tamamen ayrı bir kol olan doğu Türkçesindeki uygurca ve Türkiye Türkçesi bu yönüyle bile aynı kökten geldiğimizi çok açık bir biçimde ortaya koymaktadır. Zira temel fiiller, temel kelimeler ve sayılardaki benzerlik çok daha fazladır. Bu durum bende zaza ve kurmançların bile ırki anlamda farklı köklerden gelebileceği, indo-aryan dillerinin farklılaşmasında ırki karışımların rolünün daha fazla olduğu intibaını uyandırmaktadır.

saygılarımla. (birbirine karışan yerlerden dolayı kusuruma bakmayın)

TÜRKÇE-UYGURCA VE KÜRTÇE-ZAZACA BAZI KARŞILAŞTIRMALAR


ŞAHIS ZAMİRLERİ

Türkçe Uygurca Zazaca Kürtçe
ben men ez ez
sen sen tu tu
o u u ev
- a -
Biz biz ma em
siz siz sıma hun
onlar ular y)i ew

AKRABA İSİMLERİ

Türkçe Uygurca Zazaca Kürtçe
anne ana, apa mae dê
baba ata, dada pi bav
oğul oghul laz kur
kız khiz çeneke keç
dede buva khalık bapir
nine muma dêke pirik
kız kardeşkhiz bala wae xuşk

TEMEL SÖZCÜKLER

Türkçe Uygurca Zazaca Kürtçe

Ev öy çê mal
su su uwe av
kapı işik çêver deri
ağaç tereh dare dar
evet,he he he)ya bele
hayır,yok yokh nê na

TEMEL FİİLLER

Türkçe Uygurca Zazaca Kürtçe

söylemek dimek vatene gotın
gelmek kelmek amaene hatın
gitmek ketmek şiyene çuyin
yemek yimek werdene xwarın
içmek içmek sımıtene vexwarın
yapmak khilmak kerdene kırın

SAYILAR

Türkçe Uygurca Zazaca Kürtçe
Bir Bir zu yek
iki ikki dı du
üç üç hire sê
dört tört çor Çar
beş beş(bash)phonc pênc
altı alte ses şeş
yedi yet’te hot heft
sekiz sekkiz heşt heyşt
dokuz tokh’khuz new neh
on on des deh

VÜCUT PARÇALARI

Türkçe Uygurca Zazaca Kürtçe
ayak put, tüv lınge pê
göz köz çım çav
kol khol boji bask
ağız eghiz fek dev
el khol dest dest
kulak khulakh gos guh
burun burun pırnıke poz

 

Bana kalirsa hepimiz kendi dallarimizda bildigimiz birseyler varsa, bir nevi bilimsel sanal kutuphane kurmamiz her Turkcu icin yararli olacak. Turklerin tarihi ve diller uzerinde gosterdiginiz ustun bilgi oldukca degerlidir.

Yorum Yaz